Borobudur

PICTURE THIS: BOROBUDUR

Borobudur

In tegenstelling tot in Seminyak, maakte ik bij de Borobudur juist heel veel foto’s. Ga er lekker voor zitten, dan klets ik je er doorheen!

IMG_2887

Het hotel keek uit over een rijstveld/groentetuin, waar af en toe iemand op z’n dooie akkertje wat stond te harken of spitten.

IMG_6383

Hallo uitzicht.

IMG_6394

Hallo uitzicht aan de andere kant.

DSC00333

IMG_2738

In de batikwerkplaats. De stof hierboven werd bedrukt met een soort stempels, anderen werden helemaal met de hand gedaan.

IMG_2735

Dan werd er eerst met potlood een tekening gemaakt.

IMG_2748

Hier gingen de stoffen in bad.

IMG_2751

En hier… Eh, ik weet niet precies wat hier gebeurt. Maar het zag er mooi uit.

IMG_2753

Al een heel eind.

IMG_2757

Deze nog niet.

IMG_2763

De werkplaats waar dokja zilver werd bewerkt.

IMG_2765 IMG_2766

Precisiewerk vereist concentratie.

IMG_2799

De volgende dag: naar de Borobudur! Al waren we daar eigenlijk al, aangezien zowel de tempel als het gebied eromheen zo genoemd wordt.

IMG_2808 IMG_2832

Deze meneer speelde verstoppertje tussen de stoepa’s.

IMG_2847 IMG_2850 IMG_2858

DSC00320

Eén van de honderden reliëfs op de lagere etages.

DSC00378

Op de lokale markt.

DSC00374

Uit de serie: oude mevrouwen op de markt.

DSC00368  DSC00376DSC00362

DSC00381

DSC00373

(Duidelijk het einde van de serie.)

DSC00356

Offertjes.

DSC00355

Pepertjes.

DSC00352

Limoentjes.

DSC00349

Zie je de pepers rechtsboven? Daar hoort nog een mooi verhaal bij. Bij het avondeten kreeg mijn vader er een paar op zijn bord. Hij dacht dat het edamameboontjes waren, maar kwam er al na één beet achter dat dit absoluut niet zo was. Ze waren echt extreem heet, zei hij. Mijn broer zou mijn broer niet zijn als hij dat zelf niet wilde proberen. Dapper at hij er één op en al snel constateerde hij dat ze inderdaad extreem heet waren. Hij slaakte verschillende kreten en zijn ogen begonnen te tranen. Nog een paar minuten was hij er een beetje van slag van. ‘Hoe kan het dat jij er niks meer van merkt?’ vroeg hij mijn vader, waarop die antwoordde: ‘Je denkt toch zeker niet dat ik het doorgeslikt heb?’

DSC00391

Deze boom groeit op en neer: eerst vanaf de wortels omhoog, vervolgens in slierten weer naar beneden. Als deze slierten bij de grond zijn, krijgen ze ook wortels en zo wordt de boom steeds dikker.

DSC00393

Boe.

DSC00396

En met deze Buddha sluit ik af. Op naar de laatste bestemming: Dubai!

#206 MARKETPLACE

DSC00375

Weet je wat ik bedoel wanneer ik zeg: de plekken waar je volgens de reisgidsen absoluut niet moet gaan eten? Waar rauw vlees in de buitenlucht ligt, de vliegen vrij spel hebben en je van driekwart van de dingen überhaupt geen idee hebt wat het eigenlijk is? Precies op die plek was ik vandaag.

Ik zeg niet dat je niet op dat soort plekken zou moeten komen. Integendeel juist: ik heb mijn ogen uitgekeken. Het was de laatste dag van de ramadan. Voor de mensen van Java betekende dat nog één dag niet eten tot zonsondergang, maar wel alvast inkopen doen voor het feest dat zou volgen. Ik vergelijk het maar met Kerstmis: waar heel Nederland met volgestouwde winkelwagens door de supermarkt loopt, liepen hier mensen met levende kippen onder hun arm, manden vol met groenten en plastic zakken gevuld met… Ja, dat kan ik eigenlijk niet met zekerheid zeggen.

Het was buitengewoon druk. Eerst manoeuvreerden we tussen de gebruikelijke verkeerssituatie door: scooters, scooters, scooters, vervolgens een heleboel voetgangers en geparkeerde fietstaxi’s, met daarin achteroverleunende chauffeurs die wachtten op klanten. De rand van de markt werd gevormd door mensen op kleden. Het werkte eigenlijk zoals de vrijmarkt op koningsdag: leg je kleedje op een leuke plek, spreid je spullen uit en je hebt je winkel voor een dag. Sommigen hadden een parasol of paraplu om zichzelf te beschermen tegen de zon, en eventueel ook hun handelswaar, die kon variëren van vuurwerk tot hete pepers.

We baanden ons tussen mensen door, waarbij ik me soms afvroeg of het wel daadwerkelijk een doorgang was, of dat ik eigenlijk midden in iemands ‘winkel’ stond. Het was lastig te zeggen. Wat wel meteen heel duidelijk was: we vielen nogal op. Mensen lachten naar mij en mijn camera, er werd gewezen en er werden zelfs foto’s van ons gemaakt. Ach, weet ik ook eens hoe het voelt. De kleden bleken geen onderdeel van de echte markt – die was binnen. Of ‘binnen’, eigenlijk, want het was gewoon een soort afdak, met daaronder een donker doolhof van kraampjes en gangetjes. Het aanbod was enorm: hoofddoeken, kleding, groenten, fruit, baksels, vlees. Ik heb nog nooit zoveel kippen bij elkaar gezien, dood of levend (maar voornamelijk dood, kaalgeplukt op flinke stapels, met ernaast de verwijderde hoofden en ingewanden). Vuurwerk, speelgoed, dranken, huishoudspullen, ingeblikt eten en had ik al kippen gezegd?

Er waren veel vrouwen. Ze vlochten mandjes van bananenbladeren, rolden deegballetjes of ontdeden ananas van hun schil. Ze waren zo geroutineerd, zo standvastig en soms ook zo oud, dat ik me afvroeg of ze ooit wel van hun plek kwamen. Sommigen bewogen enkel hun handen. Ik ontsmette die van mij.

#205 BOROBUDUR

IMG_2796

Het was nog donker en het was nog nacht. Kleine zaklampen verlichtten de weg naar boven, zodat we niet zouden struikelen over de net-te-hoge-traptreden. Dat was expres gedaan, aldus onze gids, Meneer Han. Zo zou je heel bewust de top bereiken. ‘Je komt tenslotte niet zomaar in Nirwana,’ sprak hij. We kwamen voor zonsopgang, maar die vond helaas achter de wolken plaats. Het werd langzaam licht. Te langzaam om het te zien, snel genoeg om het te merken. De contouren van de Borobudur staken steeds duidelijker af tegen de mistige lucht.

De Borobudur is een boeddhistisch heiligdom, dat eeuwen verborgen heeft gelegen onder de as van een nabijgelegen vulkaan en de begroeiing van het Javaanse landschap. In 1814 is het herontdekt. Vanochtend beklommen we de negen etages, die de boeddhistische kosmos vertegenwoordigen. Boven was het stil, hoewel er behoorlijk wat mensen waren. Alsof er was afgesproken om enkel te fluisteren. Het luidste geluid kwam van de vogels. Ze lieten zich eerst horen en daarna zien: kleine, zwarte zwaluwen die in razend tempo tussen de klokken door manoeuvreerden. Met de stad werd ik wakker. Het verkeer kwam op gang, en wij begonnen aan de afdaling, langs vele reliëfs in het steen – langs de honderden verhalen van de Borobudur.

#204 BATIK & SILVER

IMG_2743

Na een weekje strand in Seminyak, was het in de Borobudur weer tijd voor wat culturele activiteiten. We moesten eerst even langs de supermarkt, wat een bezienswaardigheid op zich was. (Sowieso, supermarkten in het buitenland zijn leuk. Het geeft een zo non-toeristisch mogelijk inkijkje in de levenswijze van de plaatselijke bevolking.) Ten eerste leek het meer op een IKEA dan op een supermarkt: torenhoge stellingen met daarin stapels en stapels kartonnen dozen. Het leek wel een magazijn, en even later bleek dat ook te kloppen – naast supermarkt was het ook een soort distributiecentrum voor alle mensen met een ‘supermarkt aan huis’. Zij kochten daar groot in, om het vervolgens in hun eigen winkeltjes weer door te verkopen.

De officiële excursie van vandaag was echter niet de supermarkt, maar een batik- en zilverwerkplaats in Jokjakarta. Het waren beiden kleinschalige werkplaatsen, waar een stuk of twintig man op hun dooie gemakje bezig was, niet gehinderd door de vier toeristen die opeens binnenkwamen. Ik weet dat het mij op mijn zenuwen zou werken, hoor. En al helemaal met zo’n soort bezigheid. Zowel bij het maken van batik stoffen als het bewerken van djokja zilver bleek veel precisie te komen kijken. Een vaste hand en vingers gemaakt voor details, dat waren twee cruciale benodigdheden. Daaruit vloeiden zilveren sieraden voort, zilveren bestek en zelfs hele boten vervaardigd uit zilver. (‘Bijzonder’, ‘apart’ of ‘speciaal’, zou ik het noemen.) Zijde werd voorzien van eindeloze laagjes was en verf, door immer geduldige handen.