Berlijn

OVER CHOCOLADE-EENDJES EN BELADEN WOORDEN

9R7A0906

Maandag 9 maart 2015

Half zeven, in Berlijn gaat de wekker. Met z’n achten op een kamer slapen is gezellig, maar je wordt zo vroeg wakker als diegene die het eerste wil opstaan. We hadden onze tijd ook wel nodig: om acht uur zouden we vertrekken. Voor die tijd moest de puinhoop nog ingeperkt worden tot het formaat van acht koffers en iedereen wilde nog douchen. Omdat ik van mezelf weet dat ik niet op mijn best ben op de vroege morgen, had ik al wat voorbereidingen getroffen. Mijn wekker stond pas drie kwartier later. Dat is zo’n heerlijk gevoel: langzaam wakker worden, met de gedachte dat het eigenlijk nog niet hoeft.

9R7A0917

En ik werd niet zomaar ergens wakker: we waren in Berlijn!

9R7A0937

(Een deel van) de groep.

9R7A09489R7A0969

We gingen langs een immense chocoladewinkel, waar een donkerbruine Brandenburger Tor in de etalage stond te pronken. Ook hadden ze er chocolade-eendjes – het is immers over een maand al pasen.

9R7A0970

We bezochten een stukje van de muur.

9R7A0979

Ik genoot van de zon – en het feit dat ik daar was, in Berlijn, op een maandagmorgen in maart.

9R7A0996

We bezochten het museum ernaast.

9R7A1002 9R7A1018

Vervolgens gingen we naar het Sony Centre, waar we kaartjes haalden voor de film die we later die avond gingen zien.

9R7A1020

En waar ik nog even wat meer abstracte foto’s maakte, want die had ik nog niet genoeg.

(Het is dat ik hierboven die groepsfoto geplaatst heb, maar anders zou je je waarschijnlijk afvragen of ik ook mensen ben tegengekomen in Berlijn.)

9R7A1043

Met de metro reden we een stuk de stad uit, naar Hohenschönhausen. In deze voormalige Stasi-gevangenis kregen we een rondleiding van een mevrouw die ons halverwege tussen neus en lippen door vertelde zelf ook in deze gevangenis te hebben gezeten. De ondervragingen en isolatietechnieken waar ze vervolgens over sprak, kregen toen wel een andere lading. Haar woorden brachten rillingen in mijn lijf teweeg. Buiten wachtten we buiten op de andere groepen, terwijl de laagstaande zon scherpe schaduwen veroorzaakte op het stenen gebouw.

9R7A1050

We liepen weer richting Sony Centre, maar niet voordat we eerst de Aldi geplunderd hadden alsof we al dagen niets gegeten hadden. Nee, dat viel mee hoor. Maar zo ziet het er nu eenmaal uit wanneer vijftig scholieren tegelijk een supermarkt binnenkomen.

’s Avonds gingen we naar The Imitation Game, over een wiskundige die in de Tweede Wereldoorlog de code kraakte waarin de Duitsers communiceerden. Het is zonder twijfel één van de mooiste films die ik de afgelopen tijd gezien heb. Ik zat er helemaal in; toen de aftiteling in beeld kwam, had ik even tijd nodig om te beseffen waar ik was en waarom. Om deze hele reis hangt natuurlijk een geschiedenissfeertje, dus dat paste ook erg goed.

9R7A0955

Om een uur of elf verlieten we de bioscoop. Niet op weg naar een hostel, maar naar de bus: ons verblijf voor de nacht. Een slaapplek werd het voor mij niet echt – maar daarover later meer.

Ondanks vermoeidheid waren we heel druk. We huppelden langs de Brandenburger Tor en zongen liedjes van Taylor Swift alsof we nooit anders deden. ‘Je hebt verschillende soorten moe,’ legde ik eerder die avond uit aan een docent die mee was. ‘Er is bijvoorbeeld lacherig moe, of irritant moe. Nou, dan kan je beter lacherig moe zijn, toch?’ Hij gaf geen antwoord. ‘Of misschien vindt u dat ook irritant. Dat merkt u dan vanzelf wel.’

OVER HOLOCAUST, HIJSKRANEN EN ZOETROZE WOLKEN

9R7A0713

Zondag 8 maart 2015, 03:53

In de bus hing een gedempt soort enthousiasme. Zachtjes werd er door het gangpad gelopen, de bagagerekken werden gevuld met jassen, tassen vol tijdschriften en eten, proviand voor de lange reis. Fluisterend claimden we onze plaatsen. Het aantal uren dat die nacht geslapen was bleek te variëren – van weinig tot heel weinig, tot nul. De motor startte, we lachten halfslachtig naar de ouders die hun ogen lang genoeg open hadden kunnen houden om hun kroost uit te zwaaien.

We bleven wakker tot het licht werd. Met de zonsopkomst viel de stilte, zelfs achterin de bus. Met kussentjes tegen de ramen geleund vielen we in slaap, de gordijnen tevergeefs dichtgeschoven tegen het felle zonlicht.

9R7A0735

Om half zeven vond de eerste stop plaats. (Slaap)dronken strompelden we van de trap af, om vervolgens een half uur te gaan staan koukleumen onder het blauwige licht van het tankstation. Drie jongens gooiden over met een frisbee, de rest van de groep onderdrukte de neiging het ding de snelweg op te werpen.

9R7A0748

Het landschap veranderde van vlak Nederlands naar heuvelachtig Duits en uiteindelijk Berlijns. Een mix van pastelkleurige Oostblokflats, glazen wolkenkrabbers en enorme, Grieks aandoende bouwwerken. We verkenden de stad eerst met de bus, vervolgens te voet.

9R7A0756 9R7A07689R7A0791

(De meeste mensen maakten foto’s van mooie gebouwen in de laagstaande zon, zo af en toe een selfie. Ik was gefocust op hijskranen. Ieder zijn ding, hè.)

9R7A0824

Via verschillende highlights kwamen we bij het Holocaust monument en museum. Waar ik de stemming eerder zou omschrijven als ‘moe en melig’, was hij nu enigszins bedrukt. We zagen familieverhalen, handgeschreven noodkreten en onvoorstelbaar grote getallen die stonden voor het aantal gestorven mensen.

9R7A0827

Het monument zelf was als een luguber grijs doolhof, waarin je het steeds benauwder kreeg al naargelang je je verder naar het midden verplaatste. De muren werden hoger, de gangen leken smaller en je wist nooit achter welke hoek je iemand tegen ging komen. Telkens was je op je hoede en toch schrok je wanneer het gebeurde.

9R7A0854

Maar het was mooi. Overdag als een tekening van Escher, ’s avonds in sterk contrast met de zoetroze wolken.

9R7A0869

Onder deze suikerspinnenhemel liepen we terug naar het hostel, waar iedereen dankbaar op zijn bedje neerplofte. De kamer was binnen tien minuten al een gezellige puinzooi. Elke horizontaal oppervlak was bedekt met reiskussentjes, zakken lolly’s of chips en make-up. Er was muziek en het rook er naar zoete bodylotion en openstaande koffers vol frisgewassen kleding.

(Nu nog wel.)

Via het openstaande raam kwam de koele avondlucht van Berlijn naar binnen.

9R7A0878

We aten bij een willekeurige Italiaan die bereid was tien, twintig en welja, dertig mensen tegelijk binnen te laten. We proostten op wat een hele mooie week zou worden.

OP REIS

IMG_3846

Het begint al weken van tevoren. Er ontstaan wilde plannen waar niets van komt, maar dat geeft niet. Het gaat om het idee, het plezier dat we hebben over een reis die we in ons hoofd al gemaakt hebben. Het wordt het onderwerp van steeds meer gesprekken, tot we het nergens anders meer over hebben.

Er worden afspraken gemaakt over wat en wanneer en met wie. We krijgen tijdschema’s en paklijsten toegestuurd. Op school gaat alles gewoon door – maar niet voor ons.

‘Nee, meneer, dan zijn we er niet.’

Op de valreep iemand die vraagt of we nou vrijdag- of zaterdagnacht zullen vertrekken.

9R7A0651

Want dat is hoe die dingen gaan.

Een vertrouwde rugzak achter uit de kast vissen, erin nog een spoortje aantreffen van een vorige reis; tussen ondefinieerbare kruimels schittert vijf pence op de bodem.

Kleding inpakken en steeds twijfelen tussen leuk of praktisch, leuk of praktisch. Net zolang zoeken tot ik een gulden middenweg heb gevonden.

Tegen beter weten in mijn ogen maar sluiten. Opstaan wanneer nachtmensen gaan slapen, maar ochtendmensen nog niet wakker zijn. Vertrekken, naar daar waar de zon opkomt.

Op reis.

IMG_1751

Ik ga weer op schoolreis! Ditmaal naar Berlijn, Krakow (Auschwitz) en Dresden. Ik ben heel benieuwd hoe het dit jaar zal zijn. Vermoedelijk niet puur ‘lang leve de lol’ zoals de vorige keer, maar wel indrukwekkend. Ik houd jullie op de hoogte!